نقد و بررسی انیمه Spirited Away | شهر اشباح

Spirited Away انیمه‌ای است در ژانر فانتزی، درام که در سال ۲۰۰۱ به نویسندگی و کارگردانی هایائو میازاکی ساخته شد. این انیمه برنده جایزه اسکار بهترین انیمیشن و همچنین برنده خرس طلایی جشنواره بین المللی فیلم برلین شده است.


تونلی به دنیای میازاکی

یکی از مهم‌ترین نکاتی که به جذابیت یک داستان کمک می‌کند نحوه شروع آن است، معمولا این مقدمه داستان یا یک صحبت است که می‌تواند اثر لازم برای جذب مخاطب را در ذهن او بگذارد. از لحظه‌ای که اولین صحنه از این داستان به نمایش درمی‌آید مخاطب متوجه می‌شود که این دنیایی که داستان پا در آن گذشته قرار است توسط شخصیت اصلی آن یعنی چیهیرو روایت شود، چیهیرو بر اساس اتفاقات رخ داده اخیر زندگی خود را یک تراژدی می‌داند،اما پس از گذشت مدتی این شخصیت از تونلی گذر میکند که او را وارد دنیای فانتزی میازاکی می‌کند دنیایی که هیچ‌جا مانند آن وجود ندارد حتی در داستان‌ها. در همان شروع کار داستان، نشان داده می‌شود که هیچ حد و مرزی برای عجیب نشان دادن جهان این انیمه وجود ندارد و همه چیز در این دنیا مانند یک رویا یا حتی کابوس است.

چیهیرو شهر اشباح


رویا دردناک یا کابوس رنگارنگ

همانطور که پیش‌تر گفته شد روایت داستانی که در این جهان عجیب و غریب رخ می‌دهد به عهده چیهیرو است، چیهیرو همانند مخاطب هیچ ایده خاصی در مورد اتفاقات پیرامون خود ندارد و به همین دلیل مناسب‌ترین گزینه برای رهبری روایت داستان است و این کار را هم به بهترین شکل ممکن انجام می‌دهد. چیهیرو بسیار شخصیت انعطاف پذیری است و به خوبی خود را با عجایب رویایی که در آن گیر افتاده است وقف می‌دهد اما این کار به تنهایی انجام نمی‌شود، همین انعطاف پذیری شخصیت چیهیرو باعث می‌شود که داستان دست خود را برای درگیر کردن چیهیرو با شخصیت‌های دیگر باز ببیند و بی‌دغدغه اطراف چیهیرو را شلوغ کند. سماجت یکی از اصلی‌ترین ریشه‌های شخصیت چیهیرو است، درواقع سماجت شخصیت چیهیرو باعث می‌شود که در نقاط ابتدایی موتور داستان با سرعت بیشتری شروع به حرکت کند و روایت جذابی را به نمایش می‌گذارد. در هنگام تماشای انیمه مخاطب تمامی شخصیت‌ها به غیر از چیهیرو را عجیب و مرموز می‌داند اما، نکته جذاب انیمه این است که داستان در دنیایی روایت می‌شود که این شخصیت‌های عجیب در آن زندگی می‌کنند و از نگاه آن‌ها و داستان این شخصیت چیهیرو است که متفاوت است و همین بیگانه بودن شخصیت چیهیرو باعث می‌شود که پیچیدگی‌های خاص و جذابی در داستان شکل بگیرد و همین موضوع هم باعث ورود شخصیت کاناشی به داستان می‌شود. چیهیرو تنها شخصیتی است که می‌تواند روایت داستان را جذاب جلوه دهد و لحظات و دیالوگ‌های زیبای این انیمه را شکوفا کند.

انیمه sprited away


فرشته‌ی نجات

هاکو به شکل جذابی وارد داستان می‌شود و حتی پیچیدگی بسیار زیبا‌یی را به داستان وارد می‌کند اما شخصیت او بسیار مرموز است. در نگاه اول مخاطب به هاکو به عنوان یک فرشته‌ی نجات نگاه می‌کند و می‌داند که این همان شخصیتی است که تنها راه نجات است اما هاکو آنقدر مرموز است که در برخی از نقاط شک کوچکی به دل مخاطب وارد کند، دیالوگ‌های او با یوبابا می‌تواند گره بسیار بزرگی را در ذهن مخاطب بوجود آورد. با اینکه هاکو برای زمان قابل توجه‌ای از داستان دور می‌شود، اما باز هم بازگشت آن با پیچیدگی داستان همراه است. شاید دلیل اینکه شخصیت هاکو مرموز به نظر می‌رسد گذشته این شخصیت باشد، گذشته‌ای که میتوانست توضیح کامل‌تری داشته باشد اما، داستان دوست دارد که این مرموزیت را در وجود شخصیت هاکو حفظ کند. هاکو وظیفه بسیار جالبی در داستان دارد، در بخش‌های ابتدایی هاکو وظیفه آشنا کردن چیهیرو با جهان این انیمه را دارد و در پایان هم وظیفه خداحافظی با آن را دارد، کار را هاکو شروع و خودش به پایان می‌رساند. با اینکه هاکو شخصیت اصلی انیمه نیست اما مهم‌ترین شخصیت آن است و چرخ داستان بدون حضور او شروع به چرخش نمی‌کند، با وجود اینکه این شخصیت کمک بزرگی به سرانجام رساندن انیمه می‌کند نمی‌تواند داستان خود را به طور کامل تمام کند اما وعده تکمیل آن را می‌دهد.

هاکو شهر اشباح


قبل تپنده یک رویا

یوبابا قلب تپنده دنیای این انیمه است و بدون حضور او داستانی هم وجود نداشت. درگیری بین یوبابا و هاکو بسیار عجیب و جذاب است و رابطه میان این دو باعث جذابیت شخصیت هاکو شده است اما یوبابا به تنهایی جذابیت دارد و دلیل آن هم کاملا مشخص است مگر می‌شود که مغز متفکر این جهان عجایب بود و شخصیت جذابی نداشت؟ یوبابا شخصیت جدیدی ندارد و مانند خیلی از داستان‌های دیگر جادوگر مغروری است که قوانین خاص خود را دارد حتی اگه این قوانین او را شخصیت منفی جلوه دهد. با اینکه هیچ جوابی به اینکه یوبابا کیست داده نمیشود اما این شخصیت جذاب است جذابیتی که در تک تک صحنه‌های حضور او حس می‌شود چه وقتی که نقش جادوگر ترسناک را دارد چه وقتی که به عنوان رئیس از راضی بودن مشتری نگران و ترسیده است. داستان می‌توانست درگیری جذابی میان یوبابا و زنیبا بوجود آورد اما چنین اتفاقی رخ نمی‌دهد و همین موضوع هم باعث می‌شود که شخصیت زنیبا جذابیت زیادی برای مخاطب نداشته باشد و تنها با یک حضور کوتاه نقش خود را برای به تکامل رساندن داستان ایفا کند.

کائوناشی را می‌توان یکی از جذاب‌ترین شخصیت‌های این انیمه دانست، شخصیت پردازی و نحوه طراحی کائوناشی به مقدار بسیار زیادی جذاب است و شکل و شمایل جدیدی را به داستان وارد می‌کند. کائوناشی سیاه پوش به خوبی بین  مرز خوبی و بدی جابجا می‌شود و با ذهن مخاطب بازی می‌کند، در دقایق ابتدایی ورود این شخصیت مخاطب بخاطر قضاوت اشتباه از روی ظاهر این شخصیت برای بد بودن او پشیمان می‌شود اما پس از گذشت دقایقی می‌فهمد آنقدر هم نباید پشیمان بود. نکته‌ی جذابی درمورد کائوناشی وجود دارد و آن هم این است که شخصیت کائوناشی با داستانی که خودش بوجود می‌آورد وارد می‌شود و هیچ کاری به داستان اصلی که در این دنیا در حال رخ دادن است ندارد و روایت خودش را به همراه دارد، روایتی که با درگیر شدن چیهیرو با آن جذابیت دو ‌چندانی پیدا می‌کند.


گوش و چشم نواز

نه تنها این اثر بلکه تمامی آثار میازاکی موسیقی بسیار جذابی دارند، درواقع موسیقی یکی از مهم‌ترین ابزار‌ها برای القای حس انیمه به مخاطب است و این اتفاق در این انیمه به بهترین شکل ممکن رخ داده است. جو هیسایشی که در تمامی آثار میازاکی نقش داشته است به خوبی در این انیمه حس و حال دنیای انیمه را با موسیقی جذاب آن به مخاطب بروز می‌دهد و مانند صدای افسون کننده یک نی نواز مخاطب را جذب خود می‌کند.

همانطور که پیش‌تر گفته شد طراحی شخصیت‌ها دقیقا همان چیزی هستند که انیمه را به اوج جذابیت برساند، از طراحی بسیار زیبای موجوداتی که در انیمه اشباه نامگذاری شده‌اند نمیتوان غافل شد، این طراحی انقدر جذاب است که شهر اشباح انیمه را در عین عجیب بودن زیبا هم نیز هستند و به خوبی هم حس تاریک بودن و هم شاد بودن را به مخاطب انتقال می‌دهد. طراحی دو شخصیت کاماجی و کائوناشی بی‌نظیر هست و اوج جذابیت در طراحی شخصیت در این دو خلاصه می‌شود. طراحی شخصیت‌های این انیمه به یک فرمول تبدیل شده است و طراحی برخی از شخصیت‌ها مانند هاکو و یوبابا در انیمه‌های دیگر میازاکی مانند قلعه متحرک هاول نیز استفاده شده است.


داستان شهر عجایب

اولین نکته‌ای که ذهن مخاطب را به خود درگیر می‌کند دنیای بسیار جذاب و عجیبی است که داستان در آن روایت می‌شود، این نکته در تمامی آثار میازاکی مشهود است اما در spirited away به بهترین شکل به نمایش درآمده است. داستان به قدری خوب در دنیای انیمه اجرا می‌شود که انگار کاملا مختص آن نوشته شده است و میازاکی اول به خلق جهان انیمه پرداخته است و بعد به نوشتن داستان، هرچند روایت داستان بسیار متفاوت از چیزی است که مخاطب در نگاه اول به آن فکر می‌کند. داستان به روش جالبی روایت می‌شود، از همان نقطه ابتدایی آنقدر اتفاقات مختلف برای شخصیت اصلی یعنی چیهیرو رخ می‌دهد که در هر نقطه از انیمه داستان تمرکزش را از موضوع اصلی برداشته و به نمایش موضوع جدید می‌پردازد، همین کار باعث خلق شخصیت کائوناشی شد و داستان جذابی با موضوع تنهایی را به پرده کشید، هرچند این شکل از روایت داستان باعث دور شدن ذهن مخاطب از موضوع اصلی می‌شود. این انیمه از داستان واحدی تشکیل شده است، چیهیرو در تلاش برای نجات خانواده خود، نکته جالب این است که داستان به سمت این موضوع حرکت نمی‌کند بلکه چندین موضوع مختلف را تشکیل میدهد و در پایان طناب این موضوعات را به داستان اصلی خود وصل می‌کند. شخصیت‌های مختلفی در انیمه وجود دارند اما شاید کاماجی را بتوان منحصر به فرد‌ترین شخصیت انیمه دانست، به طور کلی طراحی شخصیت‌ها و حتی شخصیت‌های فرعی مانند کاماجی و لین از جذابیت خوبی بهره‌مند شده‌اند حتی اگر حضور بسیار کمی داشته باشند.

کائوناشی شهر اشباح


بازگشت به اول تونل

در بخش‌های ابتدایی در همان نقطه‌ای که سر و صدا و هیاهو به اوج خود رسیده و مخاطب و چیهیرو کم‌کم با عجایب این شهر در حال آشنایی هستند حسی که داستان به مخاطب القا می‌کند به سیاه و خشن بودن دنیای آن اشاره دارد که البته این موضوع درست است اما یکی از نکاتی که این انیمه را منحصر به فرد می‌کند این است که شهر اشباح که پر از موجودات عجیب و ترسناک است را به شکلی به تصویر کشیده شده است که نه تنها ترسناک نباشد بلکه برای مخاطب در هر سنی جذاب باشد و بتواند با لذت به تماشای آن بپردازد. Spirited Away با خلق دنیایی بسیار زیبا و عجیب خود داستانی را به نمایش گذاشته است که روایت آن از سوی چیهیرو بسیار لذت بخش و جذاب است.

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *